Nokia N900 bir telefon mu? Yoksa bir cep bilgisayarı mı? Sanırım ilkinden çok ikincisi… N900 kesinlikle herkese göre bir cihaz değil, ama eğer benim gibi mobil internete ve e-postaya çok önem veriyorsanız N900 sizin için de en uygun cihaz olabilir.
Herşeyden tekrar etmek gerekirse, Nokia N900 herşeyden önce bir cep bilgisayarı. Hatta cep bilgisayarı da demeyelim, bilgisayarın cebe sığabileni diyelim. ARM Cortex A8 600MHz işlemcisi, 256MB RAM (+768MB Virtual RAM), 32 GB disk alanı, 800×480 piksel ekranı ve Linux tabanlı Maemo 5 işletim sistemi ile bir bilgisayar. Nokia’nın N770, N800, N810 ve N820 Internet Tablet’lerinden edindiği tecrübenini tamamen yansıtıldığı cihaz, atalarının aksine cep telefonu özellikleri de taşıyor.
Kutudan çıktığı anda N900 günümüz telefonlarından bekleyeceğimiz iki özellikten yoksun geliyor. Birincisi MMS, bu geniş yazılım desteği ile hemen halledilmiş durumda, şu anda N900′im ile MMS alıp, (yalnızca resim ekleyebilmek kaydıyla) yollayabiliyorum. Bu özelliğin cihazın yazılımına Nokia tarafından da eklenmesi bekleniyor, şu anda Maemo kullanıcıları tarafından geliştirilmiş bir çözüm kullanılıyor.
Eksik olan ikinci özellik ise Sim Toolkit desteği. Yani sim kartınız ile iletişim gerektiren bazı özelliklerden şu anda faydalanamıyoruz N900′de. Yüksek güvenlik denetimleri isteyen Mobil İmza gibi özellikler de bunlara dahil. Sim Toolkit’in de kısa süre içinde N900′e ekleneceği görüşündeyim.
N900′ün ilk olarak telefon özelliklerine yoğunlaşıyorum, çünkü bende cihazı almadan önce soru işareti yaratan yegane özelliğiydi. Yukarıda saydığım özellikler dışında bana göre eksik kalan başka birşeyi yok telefon özellikleri açısından. Gayet detaylı rehberi, zil sesi, mesaj tonu, internet mesajlaşma tonu, e-posta tonuna farklı sesler ve ses yüksekliği ayarlama şansı, gayet kaliteli sesli görüşme, konverzasyon şeklinde mesajlaşma (internet mesajlaşmaları da aynı yere entegre) ve genel olarak kolay kullanımıyla yukarıda saydığım iki eksik haricinde tüm telefon ihtiyaçlarınızı giderecek nitelikte. Üstelik kuvvetli işlemcisi ve şık arayüzü sayesinde bunu göze güzel görünür şekilde yapıyor.
Bu arada belirtmekte fayda var ki, Nokia N900 en azından şimdilik cep telefonu ağı üzerinden görüntülü konuşma özelliğini desteklemiyor. Bence hiçbir şekilde bir kayıp değil bu özelliğin eksik olması, 3G geldikten sonra 2-3 kere görüntülü konuşma olayını deneyip bir daha kimseyi görüntülü aramamış biri olarak yanlı düşünüyor olabilirim, benim gibi düşünenler bu eksikliği hissetmeyecektir bile. Bu arada N900′ün ön tarafında kamera mevcut, yani bu özellik daha sonra telefona entegre edilebilir. Zaten halihazırda çeşitli internet üzerinden iletişim sistemleri ile görüntülü görüşme yapılabiliyor N900′de.
N900′e başlıkta Web Canavarı dememin sebebi, cihazın piyasadaki en başarılı mobil browser’a sahip olmasından kaynaklanıyor. Flash 9.4 desteği ile (10.1 de yakında gelecek), N900′ün şimdiye kadar açamadığı, düzgün gösteremediği bir site görmedim. Kendi browser’ı da Mozilla tabanlı olan N900 için ayrıca Firefox’un da mobil tarayıcısı mevcut. Geniş bağlantı seçenekleri ile, dilerseniz N900′ü WiFi bulduğunda WiFi’a yönlendirebiliyorsunuz, dilerseniz otomatik bağlanmasını engelliyorsunuz, dilerseniz sadece EDGE/3G üzerinden bağlattırıp WiFi’a istediğiniz zamanlar sokuyorsunuz. Herşey sizin elinizde yani.
E-posta yöneticisi olarak Nokia’nın Symbian’lı telefonlarından alıştığımız Nokia Messaging sisteminin yanında standart POP3 e-posta desteği ve Mail for Exchange desteği geliyor. Ben önceki telefonlarımda olduğu gibi Nokia Messaging’i kullanmaya devam ettim, html destekli push e-posta alarak e-posta iletişimimi kesintisiz sürdürüyorum. Henüz gelen e-postaları ana ekranda sürekli listeleyecek bir widget mevcut değil, ancak yeni bir/birkaç e-postanız olduğunda bunu cihazınızda rahatlıkla görerek E-posta yöneticisine girebiliyorsunuz.
SMS’ler ve IM, yani MSN, Google Talk gibi Instant Messaging hizmetlerinin mesajlarını aynı yerde, Conversations altında görüyorsunuz. Ayrıca IM kontaklarınızı rehberdeki kontaklarınız ile birleştirebiliyorsunuz. Hatta, söz rehberden açılmışken, “Hermes” adındaki yazılım ile (3. parti yine) Facebook arkadaş listenizdeki kişiler ile telefon rehberinizi birleştirip, iki listede de olan kişilerin bilgilerini Facebook yardımıyla güncelleyebiliyorsunuz (resim, doğum günü vs gibi). Tekrar mesajlaşma konusuna dönersek N900′ün iPhone’dakine benzer diyebileceğimiz, konverzasyon tabanlı bir sistemi var. En yeni mesaj gönderek kontağın adı en üste çıkmakla birlikte, o isme (ve yanındaki mesaj metnine) tıkladığınızda sizi o kişiyle yaptığınız tüm yazışmaya götürüyor telefon. Yukarıya doğru parmaklarınızı kullanarak tırmandıkça daha eski mesajlara doğru gidiyorsunuz. Güzel bir sistem. Bir konverzasyon içindeki istediğiniz mesajı/mesajları da silebiliyorsunuz tabii ki tüm konverzasyonu silmeden. Mesajlar ile ilgili bir negatif not; eski Nokia telefonunuzdan SMS’lerinizi N900′e aktarmak biraz çetrefilli bir iş. Internet üzerinde nasıl yapılacağına dair çeşitli kaynaklar var, ama Linux komut satırı üzerinden (terminal) komutlar girerek yapmak gerekiyor şimdilik. N900′ün herkesin telefonu olmadığını söylememiz için sebeplerden biri de bu.
Fotoğraf konusuna pek girmeye gerek yok. 5MP Carl Zeiss optikli fotoğraf makinası olsa da, Xenon flaş değil çift LED flaş kullanıldığı için cihazda, yetersiz ışık koşullarında çekilen fotoğrafların kalitesi vasatı geçmiyor. Ama kimsenin de N900′ü fotoğraf makinası niyetine satın alacağını sanmam zaten.
Cihazın tuşları çok kullanışlı. Ağustos ayından beri N97 kullanmama rağmen bazı anlarda tuşları ile zorlanırken, N900′ün klavyesini sanki yıllardır kullanıyormuşcasına kullanıyorum. Cihazın ön yüzeyinde hiç tuş yok, kenarlarda telefonu kilitleme/açma kaydıraçı, fotoğraf çekme düğmesi, telefonu açma/kapama düğmesi, ses açma/kısma düğmeleri mevcut. Kilit kaydıracı daha kolay bir yerde olabilirmiş, ama telefonu açma düğmesine bir kere bastığınızda ekran açılıyor ve ekran içinde bir düğmeyi yana kaydırarak da kilidi açabiliyorsunuz. Ayrıca telefonu tekrar kilitlemek için açma/kapama düğmesine çift tıklamanız yeterli oluyor.
Ekran tek kelimeyle müthiş! 800×480 çözünürlükte webde gezmek de, video izlemek de büyük keyif. Ayrıca pek çok farklı video formatını N900′de izleyebilmek için kolayca Applications menüsünden ekstra yazılım indirebiliyorsunuz. Yine işlemciye değinmeden edemeyeceğim, N900 güçlü işlemcisi sayesinde video işlerinin altından çok başarılı bir şekilde kaklıyor. Medya oynatıcının iki kusuru var, ekolayzer (EQ) desteği yok henüz. Aslında var da, yok diyelim, çünkü yine Terminal üzerinden komutlar yazarak yükleniyor, çoğu kullanıcının yapamayacağı, ya da denememesi gereken işler. Sesler biraz olması gerekenden tiz çıkıyor, EQ desteği geldiğinde tam istediğimiz sesi N900′den alabileceğiz. İkinci kusuru ise bir mp3′ten diğerine geçerken 1 saniyeden kısa da olsa sessizlik olması. Birbirine bağlı parçalar dinlerken müzik kesiliyor bu sebepten dolayı. Bunun da düzeltileceği, düzeltilmezse bu tarz bir kusuru olmayan bir müzik çaların geleceğini düşünüyorum cihaza.
N900′ün ön kısmında (cihazı yan tuttuğumuzu varsayarak) sol alt köşede bir durum ışığı var. Bu ışık cihazın bize iletmek istediği mesaja göre farklı renklerde ve farklı sıklıklarla yanıp sönüyor. Örneğin okumadığınız bir mesaj mı var, hızlı bir şekilde iki kere mavi ışık yanıp sönüyor. Cihaz şarj olurken kırmızı ışık yavaş bir şekilde yanıp sönüyor. Pil dolduğu zaman sabit olarak yeşil yanıyor. Kısaca telefona uzaktan şöyle bir baktığınızda neler olup bittiğini anlayabiliyorsunuz büyük ölçüde.
Tasarım ve üretim kalitesi itibariyle N900 oldukça sağlam ve kaliteli gözüküyor. Cihazın neredeyse tamamı boya dökülmesi yaşatmayacak tarz malzemeler ile kaplanmış. Elinize aldığınızda sağlam bir cihaz tuttuğunuzu hisettiriyor size. Kızaklı klavyesi hariç oynayan bir parçası yok. Klavye de gayet sağlam duruyor.
Herhalde bizler için N900′ün en büyük dezavantajı, görünüşe göre, Türkiye’de piyasaya çıkmayacak olması. Yurt dışına gidip gelenler N900′ü Avrupa, Amerika, Uzak Doğu ve Arap Yarımadası’nda çeşitli ülkelerden edinebilirler, ama Türkçe klavyeli, Türkiye’den garantili bir versiyonu olmayacak gibi duruyor. Amerika’da zaman zaman $440 seviyesine kadar inen N900 şu anda en ucuz $500′a satılıyor (bu yazının yazıldığı gün/tarih için geçerlidir). Bu arada Türkçe klavyeli versiyonu derken, cihaz için sanal Türkçe klavye zaten mevcut ve kolaylıkla yüklenebiliyor, çok da başarılı çalışıyor. Ekrandaki tuşlara basarak Türkçe karakterleri kullanabilir hale geliyorsunuz bu şekilde. Ayrıca N900′ün yazılımının da Türkçe çevirisi mevcut. Dileyen bunu da yükleyerek cihazı Türkçe kullanabiliyor.
N900 herkesin telefonu olmayabilir, ama en gelişmiş özellikleri sunan telefon olduğunu düşünüyorum şu anda. Internet deneyimi konusunda hele, eline su dökebilen cihaz şu anda yok. Android için Flash 10.1 çıktığında bu açıdan piyasa biraz daha kızışacak ama N900 halihazırda 5-0 falan önde benim tecrübeme göre.
Nokia N900 ile ilgili pek yakında başka tecrübelerimi de paylaşacağım. Fotoğraflar da yakında eklenecek…
